Lieneke Hulshof wordt curator Beelden op de Berg 2028
Lieneke Hulshof is benoemd tot curator van de dertiende editie van de tentoonstelling Beelden op de Berg, die in de zomer van 2028 in Wageningen wordt gehouden. Zij wil in het Belmonte Arboretum een tentoonstelling maken over de geheimen van de levende wereld. Wat wordt er niet begrepen en wat is er nog niet bekend in dit park? ‘Het meten en verzamelen van kennis ligt aan de basis van arboreta, van de wetenschap en past bij een universiteitsstad als Wageningen. Ik wil samen met kunstenaars fragmenten van onze wereld vangen die (nog) ontspringen aan wetenschappelijke meetsystemen. Zo leven er in slechts één vierkante meter Nederlandse bodem duizenden organismen, waarvan we maar een klein deel echt kennen, in kaart hebben gebracht en begrijpen. Welke organismen en processen ontsnappen aan onze aandacht en welke mysteries zijn er nog te vinden in deze bomentuin? Dat zijn vragen waarmee de deelnemende kunstenaars aan de slag gaan’, aldus Lieneke Hulshof. Ze zegt er naar uit te kijken om een nieuw hoofdstuk toe te voegen aan de lange traditie van Beelden op de Berg. De werktitel van Beelden op de Berg 2028 is ‘But nature is a stranger yet’, een zin uit het gedicht What mystery pervades a well van Emily Dickinson (1830-1886) over de onmogelijkheid om ‘de natuur’ daadwerkelijk te kennen, hoeveel men er ook van weet.
Bestuursvoorzitter Arnold Bregt van Stichting Beelden op de Berg is verheugd dat Lieneke Hulshof als curator wil optreden. ‘Ze heeft ons overtuigd dat ze een inspirerende, eigentijdse en
verrassende tentoonstelling en publieksactiviteiten kan neerzetten die interessant zijn voor jong en oud. We hechten als stichting sterk aan een beeldenexpositie met originele doorzichten en
aanknopingspunten voor educatie. We hebben het volste vertrouwen dat Lieneke een verrassende en mooie tentoonstelling gaat neerzetten in het Belmonte Arboretum in het schrikkeljaar 2028.’
Lieneke Hulshof (1993, Lichtenvoorde) woont in Arnhem en werkt als onafhankelijk curator, moderator en kunstjournalist. Ze maakt onder andere tentoonstellingen in en over het Nederlandse
landschap, waarin de relatie tussen mens en natuur, traditie en verandering centraal staan. Hulshof studeerde aan ArtEZ in Arnhem en volgde de master hedendaagse kunst bij de Universiteit van
Amsterdam. Ze is nu tevens werkzaam als theoriedocent bij ArtEZ en adviseur Beeldende Kunst bij het BNG Cultuurfonds. Van 2017 tot 2022 was ze hoofdredacteur van het online kunsttijdschrift
Mister Motley en momenteel werkt ze aan drie nieuwe tentoonstellingen in het Stedelijk Museum Schiedam en een expositie in het Drawing Centre Diepenheim.
Beelden op de Berg is een openluchttentoonstelling in het Belmonte Arboretum van Wageningen waar al sinds 1976 een tiental kunstenaars iedere vier tot vijf jaar van juni tot september een verhaal
in de vorm van beeldende kunst presenteren aan een breed publiek. De 11de en 12de editie hadden als titel Zomersneeuw (2018) en Heksenkruid – decolonising botany (2024).
Meer informatie over de historie van Beelden op de Berg.
Rechts: Lieneke Hulshof tijdens een bezoek aan Jardin des Plantes in Parijs, foto Stefanie Bakker
Daan Heerma van Voss over Het Geval Hekse Falsema in Visum Mundi
Op internationale vrouwendag zondag 8 maart organiseert Stichting Beelden op de Berg in samenwerking met Bibliotheek Wageningen (BBLTHK) een interview en lezing met schrijver en journalist Daan Heerma van Voss in Visum Mundi, Wageningen. Deze lezing staat in het teken van heksen. Waarom krijgen vrouwelijke politici anno 2026 nog steeds de term ‘heks’ naar het hoofd geslingerd? Historicus Daan Heerma van Voss onderzocht het in zijn recent verschenen boek Het Geval Hekse Falsema: Waarom Nederland zijn vrouwelijke politici haat (uitgeverij Thomas Rap, 2025).
Waarom is er zoveel haat gericht op vrouwelijke politici? Het idee voor het boek ontstond toen Heerma van Voss in een Amsterdamse taxi de chauffeur hoorde schelden en tieren op burgemeester Femke Halsema. Aan de hand van interviews en historische bronnen onderzoekt hij de wortels van deze haat en stelt hij dat deze ontwikkeling een bedreiging vormt voor de democratie. Heerma van Voss leest 8 maart voor uit eigen werk en wordt geïnterviewd door schrijfster Florence Tonk. Martijn Adelmund, voormalig stadsdichter van Wageningen en huisdichter van Museum de Heksenwaag in Oudewater, draagt een gedicht voor.
Foto: Daan Heerma van Voss en omslag Het Geval Hekse Falsema
Foto: kunstwerk Aleyda & Entgen , foto Nicky Lamaker
In het Belmonte Arboretum staat het kunstwerk Aleyda & Entgen van kunstenares Femke Herregraven. Het werk verwijst naar mensen die tussen de 15de en 17de eeuw als heks werden vervolgd. De installatie, gemaakt voor Beelden op de Berg 2024, is nog te zien aan de rand van de Wageningse stuwwal. Eind augustus wordt het beeld ontmanteld. Vanaf mei kunnen belangstellenden tegen een kleine bijdrage een van de 439 gekaligrafeerde heksenpaaltjes verkrijgen. Want de voorbereidingen voor Beelden op de Berg 2028 zijn inmiddels al in volle gang.
PROGRAMMA
Lezing en interview van Daan Heerma van Voss: zondag 8 maart 15.00 – 17.00 uur
Presentator/interviewer: schrijfster Florence Tonk
Inloop: 15.00 uur, start lezing en interview 15.30 uur
Locatie: Visum Mundi, Generaal Foulkesweg 1, 6703 BG Wageningen
Toegang: Gratis, wel reserveren via de agenda op Bblthk.nl
De programmering op 8 maart wordt gesponsord door het educatieprogramma van Stichting Beelden op de Berg.
Heksenpaaltjes maken en educatie rond heksenvervolging
Ook deze nazomer en komend schooljaar staan heksen nog centraal in het educatief programma dat stichting Beelden op de Berg organiseert rond het kunstwerk Aleyda en Entgen van Femke van Herregraven in het Belmonte Arboretum op de Wageningse Berg. Dit op heksenvervolging geïnspireerde kunstwerk maakte deel uit van de succesvolle tentoonstelling Heksenkruid – decolonising botany van Beelden op de Berg 2024. De hele maand september kunnen kinderen op zondagen van 14.00 tot 16.00 uur in de Doe-tent bij het kunstwerk in het Arboretum heksenpaaltjes kalligraferen met hun eigen naam erop. Het betreft de vier zondagen van 7, 14, 21 en 28 september.
Daarnaast heeft Beelden op de Berg-vrijwilliger en bestuurslid Hannie Gnodde voor het komende schooljaar weer een compleet educatief programma rond heksen(vervolging) opgezet voor basisscholen (groep 5-8) en voortgezet onderwijs. Dit bestaat uit voorbereidende lessen, die leerkrachten zelf kunnen geven aan de hand van een op schoolniveau aangepast lesbrief, eventueel te combineren met een excursie naar Belmonte Arboretum en het maken van een werkstukje in de Doe-tent. Hierbij is aandacht voor heksen in vroegere tijden, maar ook aan de mechanismen die nu nog spelen bij heksenvervolging. Dit programma staat in principe open tot en met juni 2026 en docenten kunnen zich melden via de website (kijk onderaan bij ‘Extra’-‘Aleyda en Entgen BoB’)
Voor meer info en plannen van bezoek aan het Arboretum en de Doe-tent kunt u contact opnemen met Hannie Gnodde (0641120812).
De Heks van Almen komt (vanwege regen) naar Forum Wageningen Campus
---Vanwege verwachte neerslag is deze voorstelling verplaatst naar het zaal C222 in het Forum (gebouw 102) op Wageningen Campus, begintijd gewoon 15.00 uur (update: 6 juli, 08.15 uur) ----
De zeer succesvolle voorstelling De Heks van Almen van Theatermakers Achterhoek komt op initiatief van Beelden op de Berg naar Wageningen. De 112de voorstelling wordt
zondag 6 juli 2025 vanaf 15.00 uur gespeeld bij het Galgenhuchje en het bijzondere kunstwerk Aleyda en Engtgen, dat Femke van Herregraven creëerde voor Beelden op
de Berg 2024 Heksenkruid – decolonising botany in het Belmonte Arboretum. Zowel kunstwerk en voorstelling zijn geïnspireerd op Aleyda, de eerste vrouw in Nederland die
levend werd verbrand onder beschuldiging van hekserij. Theatermakers Achterhoek speelt deze voorstelling al sinds 2020 op locaties in Nederland waar heksenvervolgingen plaatsvonden.
Praktische informatie
De Heks van Almen, Theatermakers Achterhoek
zondag 6 juli om 15:00 uur, Belmonte Arboretum,
Generaal Foulkesweg 94-A, 6703 DS Wageningen
Tickets kunt u hier bestellen.
credit Vincent Tollenaar
Educatie Beelden op de Berg 2025 - Heksenkruid en Heksenpaaltje
credit Nicky Lamaker
In het komende jaar borduren we nog even voort op de succesvolle 12de editie van Beelden op de Berg in 2025. In het Belmonte Arboretum is één beeld blijven staan op de rand van de stuwwal: Aleyda en Entgen van Femke Herregraven. We geven in 2025 de educatie vorm rondom dit beeld.
Er is een aanbod voor scholen, maar ook een vrije inloop mogelijk op een aantal zondagen in juli en september. Zondagen in juli (13, 20 en 27) en september (7, 14, 21 en 28) waar van 14.00 tot
16.00 uur activiteiten zijn in de doe-tent. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de tien al ontwikkelde doekaartjes voor Beelden op de Berg 12, maar er kan ook een Heksenpaaltje gemaakt worden.
Kalligrafeer je naam op je eigen heksenpaaltje. In augustus is er een aanbod via kindercultuurzomer (BBLTHK). Hier de link naar het aanbod voor scholen (kijk onderaan bij ‘Extra’-‘Aleyda en Entgen BoB’).
Voor meer informatie: bel met Hannie Gnodde, 0641120812
Beelden op de Berg 2024
Beelden op de Berg 2024 is gesloten. We zien je graag terug bij de volgende editie.
In de zomer van 2024 vond de twaalfde editie van Beelden op de Berg plaats in het Belmonte Arboretum in Wageningen. De beeldententoonstelling, getiteld Heksenkruid – decolonising botany, stond in het teken van dekolonisatie van plantenkennis.
Van 1 juni tot en met 15 september 2024 waren tegen een schitterend decor kunstwerken van veertien internationale kunstenaars te zien. Hoe en door wie is de kennis over natuur, planten en bomen vergaard? Hoe is deze kennis verweven met aspecten zoals migratie, kolonialisme, nationalisme en economisch gewin? En hoe speelt dit in de tradities en legenden die aan de Wageningse berg zijn verbonden?
Nieuws:
Feminist Festival Wageningen 2025: Five days of power, knowledge and activism
In het kader van internationale vrouwendag en Feminist Festival Wageningen staat 9 maart in het teken van heksen. De term ‘heks’ wordt nog altijd in de mond genomen. Denk hoe vrouwelijke politici en andere uitgesproken vrouwen dit eeuwenoude etiket voor kwaadaardige en gevaarlijke vrouw naar het hoofd geslingerd krijgen. Waar komt dit vandaan? Is het woord heks wel zo onschuldig? We onderzoeken het aan de hand van kunst en literatuur tijdens het Feminist Festival in Wageningen. Dit programma onderdeel wordt georganiseerd en gesponsord door Stichting Beelden op de Berg.
Afsluiting Beelden op de Berg
Met een vrijwilligersborrel hebben wij feestelijk deze editie van Beelden op de Berg afgesloten.
Grote dank aan alle kunstenaars voor hun bijdrage, en aan iedereen die een steentje heeft bijgedragen, waaronder alle bezoekers die de tentoonstelling tot leven hebben gebracht.
Wees niet getreurd: we gaan de komende weken online nagenieten van Beelden op de Berg door terug te blikken op alle getoonde kunstwerken.
seedlings for justices: performance van Ana Bravo Pérez
Zaterdag 14 september organiseert kunstenaar Ana Bravo Pérez ‘seedlings for justices’; een performatieve bijeenkomst over milieurechtvaardigheid.
Samen met de Colombiaanse sociale leiders Taita Hernando Chindoy en Cristina Rodríguez wordt een collectief gesprek gevoerd over de mogelijkheden om kennis van planten te dekoloniseren en geluisterd naar de taal van planten, water en aarde. Performancekunstenaar Ibelisse Guardia Ferragutti zal de middag openen en sluiten met een geluidsperformance.
Locatie: de grote plataan in Belmonte Arboretum Wageningen
Wanneer: 14 september, 15:00 - 17:00
Voertaal: Engels en Spaans
RSVP: [email protected]
World Movies & Meals - 8 september
Beelden op de Berg nodigt je uit voor een speciaal Worldmovies & Meal arrangement. Deze zondag, 8 september, gaan we:
🌳 Tentoonstelling Beelden op de Berg met een gids bezoeken,
🎬 In Filmhuis MovieW de film “Indië Verloren… Selling a Colonial War (2023, 105 min)” bekijken, en
🍽️ Genieten van een heerlijke maaltijd, geserveerd door Food of Cultures
Na de film is er een zaalgesprek met regisseur In-Soo Radstake en Sander Francken.
Datum: 8 september
Aanvang: 14.00, Koetshuis Belmonte Arboretum
Aanvang film: 16.00 uur, Movie W.
Ben jij er bij? Bestel hier je ticket.
Terugblik op ons educatief programma
Een overweldigend aantal basis- en middelbare scholen zijn betrokken geweest bij deze editie van Beelden op de Berg. Vanaf april tot eind juni hebben leerlingen massaal werkstukjes gemaakt, die in juli en augustus geëxposeerd zijn in de binnenstad van Wageningen en bij ons infopunt in het Belmonte arboretum.
Elke woensdag en zondag is er nog t/m 11 september de mogelijkheid een werkstukje te maken bij de beeldententoonstelling in de Doe-tent, midden in het Arboretum. Openingstijden zijn van 13.00-16.00 uur, vanaf 7 jaar.
De tentoonstellingen van de leerlingen lopen nog tot eind augustus, dus kom snel kijken!
'Pipsqueak was here!!!' graffiti art voor Beelden op de Berg
Voor Beelden op de Berg heeft 'Pipsqueak was here!!!' een paradijselijk kunstwerk gerealiseerd in Wageningen.
Het vertelt o.a. het verhaal van de Nepalese Panda, welke dreigt uit te sterven door onze slechte omgang met de planeet.Het kind kijkt ons allen dus indringend aan, zodat wij ons verantwoordelijk voelen voor de planeet die wij aan volgende generaties overdragen. De mussen zijn eerder vertoond in het werk dat gemaakt werd tijdens het graffiti-event ‘aan hoger wal’ in de Wageningse haven.
Dit werk is mede mogelijk gemaakt door Bblthk Wageningen.
Instaprondleidingen
Beelden op de Berg biedt elke zondag een instaprondleiding aan. Tijdens deze rondleiding wordt aanvullende informatie gegeven over de kunstwerken en de kunstenaars, en is er gelegenheid voor discussie.
Tijd: elke zondag om 14:00
Prijs: €5 euro per persoon
Aanmelden: op de dag zelf, bij het Informatiepunt (Koetshuis in het Belmonte Arboretum)
Limiet: 10 personen.
De rondleiding start bij het Informatiepunt in het Belmonte Arboretum.
Koloniale verschrikkers door Perron Veenendaal's Praktijkonderwijs
Het praktijkonderwijs Perron Veenendaal heeft enthousiast meegedaan aan ons educatieprogramma, met docent Gaby de Mooij.
Er is veel gedaan, zowel in de voorbereidingen met het ontwerpen van de doe-kaarten als op de locatie zelf. Razia Barsatie, de kunstenares eachter het werk ‘Gift of a Root’, heeft als voorbereiding op hun excursie samen met de leerlingen vogelverschrikkers gemaakt, die al snel koloniale verschrikkers werden genoemd.
Zie tussen de foto's ook de inspiratiebron die Razia voor de leerlingen gemaakt had.
De verschrikkers zijn te bewonderen bij de Doe-tent in het Arboretum.
Lezing: 'Kruid en Mens' door Marlies Engels
Marlies Engels neemt je in deze interactieve lezing mee in de geschiedenis van verschillende kruiden en planten, en deelt oude en nieuwe kennis over hun geneeskrachtige werking.
Datum: donderdag 8 augustus 2024
Aanvang: 20:00
Locatie: Bblthk, Stationsstraat 2, Wageningen
Prijs: gratis
Audiotour poëziewandeling Dichters Op De Berg
Heb je de poeziewandeling van Dichters Op De Berg op 30 juni gemist, en kun je niet wachten tot de herhaling op 15 september?
Je kunt de wandeling nu ook zelf lopen via een audiotour. Deze is hier te vinden.
Hoe werkt de audio-tour? Je krijgt op je scherm de plattegrond van het arboretum te zien, met nummertjes. Als je in de buurt van dat nummertje (en dus dat kunstwerk) komt, zie je onderaan je scherm een foto en de naam van een dichter. Je krijgt dan automatisch het bijhorende gedicht te horen. Mocht het niet automatisch lukken, dan kan je ook zelf op 'play' klikken onderaan het scherm. De eerste stop van de wandeling is vlak bij de ontvangstruimte; dit is een inleiding met instructies die kan je lezen én horen.
Update: jeugdproject 'Dichter bij de Boom'
Voor het basisonderwijs bedacht Ivanka de Ruijter, oud stadsdichter van Wageningen, het project 'Dichter bij de Boom’, waarin leerlingen gedichten op houten plankjes maken met hun eigen visie op de boom en natuur.
Eerder postten we al wat foto’s van deze mooie plankjes, met als vooruitzicht dat deze leerlingen later op excursie naar Beelden op de Berg zouden komen met Florence Tonk (zij is dichter en maakte deze foto's), om hun gedichten voor te lezen bij de kunstwerken.
Kinderprogramma Beelden op de Berg
Zie hier alle activiteiten voor kinderen bij Beelden op de Berg van deze zomer op een rijtje. Wil je meedoen? Geef je dan hier op!
Naast al deze activiteiten is centraal in het Belmonte Arboretum onze doe-tent te vinden, waar enorm leuke dingen te doen zijn waar je je niet voor op hoeft te geven. Deze is de hele zomer te bezoeken op woensdagen en zondagen, van 13:00 tot 16:00, en blijft open t/m 11 september.
Bezoek van de Internationale Schakelklas
Dat het ISK mee mocht doen met Beelden op de Berg 12 was bijzonder. Met ongeveer 150 leerlingen en zelfs in een speciale kunstklas werd er flink gewerkt aan kunstuitingen. Er werden bomen gemaakt en in de kunstklas werden er samen met Jan Meijering “Vreemde Vruchten”gemaakt voor in een speciale ISK boom. De boom is te zien in de doe-tent die in het Belmonte Arboretum te vinden is. De les op school werd verzorgd door docent Marley van Baaren, en de excursie naar Beelden op de Berg door Marieke Scheijgrond.
De andere kunstuitingen, zoals je eigen bloem ontwerpen of een Ode aan de Esdoorn” brengen, zijn tot en met half augustus te vinden bij Thuis Wageningen! Naast de BBLTHK.
Maar ook het bezoek aan de beelden in het Arboretum was een mooi gebeuren. Veel leerlingen kenden vormen van macht en er ontstonden gesprekken in allerlei talen. Ook het thema ergens ‘thuis’ zijn werd met de leerlingen besproken.
Mijn Vriend de Boom
Franziska Nath creëerde het project ‘Mijn Vriend de Boom’, waarmee ze de ideeën achter Beelden op de Berg naar basisscholen brengt. Ze is één van onze drie kunstprofessionals die voor vijf klassen van verschillende basisscholen dit programma verzorgt. Ze liet zich inspireren door Weaving Realities Collective, die tijdens Beelden op de Berg 2024 het werk “When Silence Has Something to Tell” presenteren. Zij onderzoeken onze verbinding met de natuur, en bevragen hoe we deze kunnen versterken. Want wanneer we onze relatie met de natuur dekoloniseren, zal onze verhouding ertoe gelijkwaardiger worden.
Franziska legt uit hoe de kinderen dit gaan ervaren via drie lessen, waarvan de laatste in het Arboretum zal zijn:
Beelden op de Berg is geopend!
Op 1 juni was het zover: feestelijk werd de twaalfde editie van Beelden op de Berg geopend!
De tentoonstelling werd ingeluid met sprekers Floor Vermeulen, burgemeester van de gemeente Wageningen; Mirjam Westen, curator van deze editie; Arnold Bregt, de voorzitter; en Rolando Vázquez Melken, hoogleraar Post/Decolonial Theories and Literatures aan de Universiteit van Amsterdam.
Hartelijk dank aan de sprekers voor hun inspirerende woorden, en aan alle bezoekers die er bij waren.
Nevententoonstelling in Museum de Casteelse Poort
Op 1 juni werd niet alleen de expositie in het Belmonte Arboretum geopend, maar ook onze nevenexpositie in Museum de Casteelse Poort. Een aantal van onze kunstenaars exposeren hier een werk dat verwant is aan hun werk in het Belmonte Arboretum. Dit is zeker het bezoeken waard. Zie voor meer informatie de website van de Casteelse Poort.
Juan Arturo Garcia bij VWO 5 Pantarijn
Docente Femke Proost heeft haar 5VWO-klas van Pantarijn in Wageningen een speciale opdracht gegeven in hun laatste schoolperiode. Beelden op de Berg vormt met het thema ‘Heksenkruid, decolonising botany’ de inspiratiebron. Via de stappen oriënteren, experimenteren, ontwerpen, uitvoeren en presenteren komen de leerlingen tot een eindresultaat.
“Mijn leerlingen uit 5VWO vinden het vooral interessant om meer te weten te komen over het werkproces van de kunstenaars, en ook om inhoudelijk meer te leren over de kunstwerken,” aldus Femke Proost.
Poëziewandelingen in Belmonte Arboretum
Dichters op de Berg organiseert twee poëziewandelingen in het Belmonte Arboretum en een kinderpoëzie event.
Datum: zondag 15 september (vond ook plaats op 30 juni)
Aanvang: 15:00 uur.
Locatie: Belmonte Arboretum, Generaal Foulkesweg
De toegang is gratis.
World Movies & Meals - MovieW X Beelden op de Berg
Filmhuis Movie W organiseert samen met Beelden op de Berg op drie zondagen een speciaal World Movies & Meal arrangement. Het programma bestaat uit een rondleiding door de tentoonstelling in het Belmonte Arboretum, een filmvertoning, en een diner van Food of Cultures.
Datum: 8 september
Aanvang rondleiding: 14.00 bij Koetshuis in Belmonte Arboretum.
Aanvang film: 16.00 uur in Movie W.
Tickets zullen later beschikbaar zijn via https://moview.nl
